Skąd pochodzi jamnik - krótka historia rasy

Słowo “Dachshund” w języku niemieckim znaczy dosłownie “pies borsuka” (Dachs = borsuk, Hund = pies). To nie metafora - jamnik był wyhodowany do polowania na borsuki w ich norach.

XVIII wiek - początki

Pierwsze udokumentowane opisy psów typu jamnik pochodzą z początku XVIII wieku z południowych Niemiec, gdzie określano je jako “Dachs Krieger” (wojownik borsuczy) lub “Dachs Kriecher” (czołgacz borsuczy). Niemiecka szlachta krzyżowała lokalne psy gończe z terierami, dążąc do uzyskania psa małego, odważnego i wytrwałego, zdolnego pracować pod ziemią.

Krótkie nogi miały konkretny cel - pies musiał wejść do nory borsuka, której średnica zwykle wynosi 20-30 cm. Dorosły borsuk europejski waży 7-13 kg latem i 12-17 kg jesienią, ma silny chwyt szczęk i broni się zaciekle. Jamnik musiał być mały, odważny i wyjątkowo uparty.

XIX-XX wiek - standaryzacja

W czerwcu 1888 roku w Berlinie powstaje Deutscher Teckelklub - pierwszy klub rasy. Pełna formalizacja standardów sierści i rozmiarów następowała stopniowo w kolejnych dekadach XX wieku. Dziś wyróżnia się trzy odmiany sierści:

• Krótkowłosa (Kurzhaar) - oryginalna
• Długowłosa (Langhaar) - z domieszką spanieli
• Ostrowłosa (Rauhhaar) - z domieszką sznaucerów i terierów

I trzy rozmiary mierzone obwodem klatki piersiowej u dorosłego psa (FCI standard 148):

• Standardowy (obwód klatki powyżej 35 cm, waga zwykle 7-9 kg)
• Miniaturowy (Zwerg, obwód 30-35 cm, waga ok. 4-5 kg)
• Króliczy (Kaninchen, obwód do 30 cm, waga zwykle do 3.5 kg)

Rola w popkulturze

Andy Warhol miał jamnika Archie. David Hockney maluje swoich jamników Stanleya i Boodgie od lat 90tych. Picasso był właścicielem Lumpa. Jamnik to rasa intelektualistów i artystów - nieprzypadkowo.

Standard FCI nr 148 z 2014 roku. Jamnik jest jedyną rasą tworzącą całą Grupę 4 FCI (Dachshunds) - jest to grupa wyodrębniona właśnie ze względu na specjalizację w pracy podziemnej.

Współcześnie

W Polsce borsuk pozostaje zwierzyną łowną z krótkim sezonem polowań (zgodnie z Prawem Łowieckim z 1995 r.), więc jamniki nadal sporadycznie pracują przy polowaniach na borsuki i lisy oraz jako tropowce na postrzałek. Zdecydowana większość to jednak psy rodzinne - jamnik kanapowy to oksymoron tylko dla niewtajemniczonych.